| NewsLetter zapisz się jeśli chcesz wiedzieć co? gdzie? kiedy? FotoBlog nasza historia, działalność w fotografiach |
| Mifgashim be Polin |
|
Mifgashim be Polin to projekt skierowany do osób żydowskiego pochodzenia odwiedzających Polskę, w szczególności Kraków. Jego celem jest rozszerzenie perspektywy postrzegania żydowskiej obecności w Polsce poza tematykę Holocaustu i przybliżenie żydowskiego dziedzictwa w Polsce.
„Od tysiąca lat Żydzi byli jednym z ważnych elementów życia polskiego. Od samego początku dziejów Polski dawała się zauważyć obecność Żydów i udział ich w życiu zbiorowym. Spotykamy ich wśród pierwszych narratorów faktu powstania państwowości polskiej, bili monetę za pierwszych Piastów, z każdym następnym wiekiem coraz wyraźniej i wszechstronniej zaznaczali swoją obecność. Przez tysiąc lat byli częścią rzeczywistości polskiej. Oceniano ich rozmaicie- częściej nieżyczliwie niż życzliwie, nieraz wrogo i potępiająco. A jednak byli oni jakąś częścią składową życia polskiego, zaznaczali swoją obecność, jakoś na całość tego życia wpływali.” – pisze w monografii „Żydzi w kulturze polskiej” Aleksander Hertz. 1000-letnie dziedzictwo żydowskie w Polsce to dziś przede wszystkim ślady- cmentarze, opuszczone synagogi, ślady po mezuzach we framugach. To także elementy kultury- zapożyczone słowa, o których nikt już nie pamięta że nie są oryginalnie polskie, potrawy i wspomnienia. Żydzi byli aktywnymi współtwórcami polskiej kultury, pozostawiając po sobie spuściznę literacką, artystyczną i intelektualną. Chętnie dziś identyfikuje się przedwojenne polskie „żydostwo” ze sztetlami, chasydyzmem i sklepikarzami. W istocie jednak, polscy Żydzi byli reprezentowani w każdej grupie społecznej: od burżuazji i właścicieli fabryk, kupców i posiadaczy sklepów, poprzez reprezentantów wolnych zawodów, klasę robotniczą, mieszkańców wsi, po zubożałe masy zależne od pomocy społecznej. Ku rozpaczy, to Polska stała się krajem, gdzie słońce jak gdyby nigdy nic świeciło każdego dnia żydowskiej Zagłady. Traumatyczne wydarzenia II wojny światowej zdominowały pamięć o polskich Żydach. Ich 1000-letnia spuścizna musiała wstydliwie ukryć się przed niewypowiedzianą tragedią Holocaustu. Świadectwo żydowskiej historii w Polsce jest jednak niepełne bez wspomnienia tego ogromnego dziedzictwa. Historia polsko- żydowskich relacji nie jest prawdziwa, jeśli ograniczymy ją do lat wojny; będzie krzywdząca tak dla Polaków, jak i dla Żydów, przede wszystkim zaś nie pozwoli zrozumieć w jakim momencie dziejowym są dzisiaj Żydzi polscy i ci, których przodkowie z Polski pochodzą. Jest zrozumiałym, że obraz Polski jaki przekazali swoim dzieciom i wnukom Ocaleni z Holocastu, obciążony jest najbardziej bolesnym doświadczeniem. Tym bardziej jednak istotne, by przybywając do kraju przodków, Żydzi z diaspory mogli poza złożeniem hołdu Nieobecnym, dotknąć także innych śladów swojej historii. Z perspektywy Polaków i Polek żydowskiego pochodzenia, szczególnie ważnym jest by osoby te mogły spotkać także żywe elementy żydowskiego życia w Polsce, które choć na niewielką skalę, istnieje i rozwija się. Chcemy, by projekt „Mifgashim be Polin” tworzył przestrzeń do spotkania i wymiany doświadczeń, przyczyniał się do przełamania funkcjonujących na temat Polski stereotypów i rozszerzał perspektywę patrzenia na społeczność żydowską w Polsce. Praktyczna strona projektu to spotkania z osobami prywatnymi oraz grupami szkolnymi i uniwersyteckimi z USA, Izraela i innych krajów diaspory. Proponujemy gościom takie formy jak pokazy filmów, wykłady, prezentacje multimedialne i dyskusje, także wspólne posiłki które dają możliwość rozmowy na mniej formalnej płaszczyźnie. Staramy się przekazywać wiedzę o historii Żydów w Polsce, informacje na temat obecnej sytuacji społeczności żydowskiej i wymieniać doświadczenia związane ze współczesnymi, globalnymi dylematami związanymi z tożsamością. Projekt koordynuje Klaudia Klimek. Projekt jest wspierany przez Fundację Taubego.
|
|
||








